Castel del Monte en Federico II

 Beste vrienden en volgers,

Gisteravond vonden we weer een leuk tentje om te eten. Toen we binnenkwamen was er alleen een Amerikaanse dame en een zeer vriendelijke dikke ober aanwezig. We namen plaats in een gezellig hoekje van de eetzaal die uitgehouwen was in de rots. Maar al snel is het fullhouse met veel Italianen (altijd een goed teken), en loopt de vriendelijke ober de benen uit het lijf. Maar hij werkt het bol, moeiteloos eigenlijk. We bestellen een keur aan lekkere vegetarische antipasti, en dan tagliatelle met funghi porchini en zwarte truffel, en een schotel met pasta die er een beetje uit zien als fijne pijpekrullen, met krokante dingetjes erin, zoete pepers en croutons. 

Een frisse witte wijn uit Matera maakt ons dineetje helemaal af. De wijn heeft weer ietsje die Griekse smaak, maar wel erg lekker. Ze verbouwen hier allerlei ons onbekende druivenrassen, zoals Greca. Hoewel Chardonnay ook wel voorkomt, smaakt die weer helemaal anders als de Franse versie.

De volgende morgen worden we opgehaald door een busje van de Damasco garage in de bovenstad, waar we onze witte Lancia zolang hebben geparkeerd. In de middag worden we in Bari verwacht voor de terugvlucht naar Amsterdam, en dat geeft ons juist de tijd voor ons laatste uitstapje. In de buurt van Bari ligt het beroemde kasteel van Federico II. 

Wij kennen ‘m als Frederik de tweede, keizer van het heilige Roomse rijk, maar hij heerste ook hier. Federico II had een rode baard, maar de naam naam Barbarossa was al vergeven aan een voorouder, ik meen zijn grootvader. Het kasteel zelf is een plaatje. Het bestaat uit een octagon met op de punten torens, die zelf ook weer octagons zijn. Het ligt op een heuvel, en beheerst de hele omgeving. Het staat dan ook op de Unesco lijst.

Voor de toegang hadden we online tickets moeten boeken met een nauw tijdslot, maar we wagen het er maar op. Het blijkt geen enkel probleem, na een wandeling rond het slot gaat de entree even open, we sluiten aan in de korte rij, en we mogen zo naar binnen. Wel even de QR tonen. We komen op een achthoekige binnenplaats en vinden acht trapeziumvormige zalen met hoge gewelfde plafonds. 

Als we via een wenteltrap in een van de achtkantige torens naar boven gaan, vinden we weer acht zalen met hoge gewelven, deze keer met luxe marmeren zuilen en marmeren zitbanken langs de muur en banken in de vensterbanken.

De piano nobile heeft meer ramen en is dan ook lichter, maar verder is er geen meubilair. Dat zal wellicht in de dertiende eeuw niet veel anders geweest zijn.

Naar Bari Aeroporte is het nog een klein uurtje rijden, we leveren de kleine witte Lancia afgetankt weer in bij Avis en gaan aan boord van de Boeing 737 van Transavia. Rest nog het kleine treinritje naar huis, en we zijn weer thuis.

Parco delle Murgia Materana en Salvador Dalí in Matera

 

Beste vrienden en volgers,

Gisteren hadden we een ongelukje, dat evenwel goed afliep. Marca liet het ligbad vollopen met water en goot er een hele fles zeep in alvorens plaats te nemen en de jacuzzi-installatie in te schakelen. Binnen een mum van tijd zat ze als Adèle Bloemendaal in de Bros-reclame in een steeds dikker wordende laag schuim, die haar snel boven het hoofd groeide. ‘Nee, daar zie je niets van’ zei ik terwijl ik lachend een foto van het geheel nam. Maar de foto is toch onder embargo geplaatst. Rest jullie een schamel plaatje van de douchecabine waar ik het overtollige schuim heen geschoffeld heb.

Bij het ontbijt eten de Italianen alleen maar zoetigheid: croissants gevuld met crême, broodjes met dik jam en taart. Maar in dit internationale Locanda di San Martino kun je ook een ‘plain’ croissant krijgen, die je met wat lekkere ham naar binnen werkt. En cappuccino is de natuurlijk universele godendrank om de dag mee te beginnen.

We wandelen door de Sasso Barisano naar de ingang van het parco delle Murgia Materana. Daar loopt een wandelpad door het ravijn dat de Torrente Gravina in de rotsen heeft uitgeslepen. Het voert naar een Belvedere, van waaraf je prachtig uitzicht hebt op Matera. Het ruige landschap maakt grote indruk op ons, en zal dat ook gedaan hebben op de eerste bewoners die hier duizenden jaren geleden arriveerden, en ook op de Middeleeuwers die hier de rotskerken uitgroeven.

Het druilerige weer van vanmorgen weerhoudt ons van al te veel zweten. Maar het is klimmen en klauteren. Als het hier ‘s zomers echt warm is, wil je hier niet zijn.

Tegen twaalven komt de zon even lekker door. De doffe kleur van het tufsteen van Matera komt meteen tot leven en gloeit goudgeel op. Even later beginnen alle kerkklokken van Matera te klepperen en weergalmen in het ravijn. De fluitende vogels zijn er even stil van. Een prachtige wandeling.

‘s Middags brengen we een bezoek aan de Dalí tentoonstelling La Persistenza degli Oposti. Voor de gelegenheid zijn de grotkerk Madonna della Virtú, het naastgelegen klooster en de San Nicola dei Greci omgetoverd tot expositieruimte. Wij wisten niet dat Dalí ook aan beeldhouwen heeft gedaan, maar we zijn inmiddels op andere gedachten gekomen! 

De kunstwerken zijn gegroepeerd rond vier thema’s: tijd, harde buitenkant vs zachte binnenkant, religie en metamorphosen. Dalí’s kunst staat bol van de symboliek, die voor ons niet altijd helemaal te volgen is. Gelukkig is er ook een grote esthetische component, die intuitïef genoten kan worden.

Danig verzadigd lopen we terug over de boulevard die uitkijkt op het ravijn van de Gravina. Deze boulevard is nog aangelegd onder het bewind van Mussolini.

Dan lopen we de via Fiorentini in richting onze Locanda San Martino. We gaan de koffers inpakken, want morgen rijden we naar Bari voor de terugvlucht naar Nederland. Beste vrienden en volgers, bedankt weer voor het lezen van dit blog, en graag tot een volgende keer. In het niet onwaarschijnlijke geval van nadruppelende wederwaardigheden kan nog een addendum volgen. Ciao!

Sassi di Matera en Chiese Rupestri

 Beste vrienden en volgers,

Vandaag gaan we uitgebreid op verkenning in de Sassi (i.e. stenen) di Matera. Er zijn twee wijken, Sasso Barrisano en Sasso Caveoso, en ze worden gescheiden door de hooggelegen kathedraal van Matera. Die heet voluit Cattedrale della Madonna della Bruna e di Sant' Eustachio.

Van buiten is het een eenvoudig geval stammend uit de dertiende eeuw, opgetrokken van het alhier alomtegenwoordige tufsteen dat zandkleurig is, maar bij een beetje zonnestraling goudachtig opfleurt. De toren van de kathedraal is een rank oriënteringpunt voor als je dreigt te verdwalen in de sassi. Het interieur is, zoals hier gebruikelijk, in de baroktijd nog eens dunnetjes overgedaan. Voor zover barok en dun in één zin passen. Alles blinkt van het bladgoud. Gelukkig zijn er ook nog fragmenten van oude fresco’s te bewonderen.

Bij de kathedraal is weer een geweldig combinatieticket verkrijgbaar, dat je toegang verleent tot een reeks bijzondere bezienswaardigheden. Onze tocht voert eerst langs een aantal chiese rupestri, ofwel grotkerken. Ze zijn ruw uitgehouwen in de rotswanden van tufsteen en zijn van binnen prachtig versierd met fresco’s. De oudste schilderingen zijn meer dan duizend jaar oud. 

We beginnen met de Santa Maria de Idris en pakken de San Giovanni in Monterrone meteen mee, want ze vormen één ruimte. Vervolgens bekijken we de Santa Lucia alle Malve en tenslotte de San Pietro Barisano. Deze kerk is het grootste. Er passen wel tweehonderd man in. Helaas is het altaarstuk in de jaren zeventig gestolen. Alleen de houten lijst staat er nog.

In l’Antica Casa, kun je zien hoe het leven was voor de mensen die tot in de jaren zestig deze grot als woning hadden. Na die tijd werden de grotwoningen verlaten voor betere onderkomens. De sassi raakten in verval, en er werd veel vernield en gestolen. De sassi zijn echter nu weer hip en worden op grote schaal gerestaureerd.

Let op de meneer die achter het bed op een soort Griekse vaas de fax uit Darmstadt aan het opstellen is.

Als de vaas vol raakt, wordt ie geleegd in het open riool voor de deur. De ezel werd gestald in de grot, naast het varken en de kippen,

We bezoeken ook het museumpje La Raccolta della Acque over de cisternen van Matera. Het kostbare regenwater werd opgevangen van goten en daken en in ondergondse reservoirs uitgehouwen in de rots. Pal beneden het huis is een kleine privé cisterne. 

Voor als die volliep was er een overloop naar de veel grotere communale cisterne. Het museum is ook het geboortehuis van de heilige Giovanni da Matera (1070-1139). Daar ga je met je hypermoderne appartement!

Op weg naar Matera

Beste vrienden en volgers,

Na het ontbijt in Pallazzo Bernardini nemen we hartelijk afscheid van Signora Bernardini. De avond tevoren hebben we nog gezellig een uurtje met haar gebabbeld over de toestand in de wereld, onder het genot van een glaasje dessertwijn uit Pantelleria. Verder over de kunstschatten in Apulië en haar twee dochters die in respectievelijk Brussel en Torino wonen. Helaas hebben geen van beide interesse in het voortzetten van de B&B zaken.

Dan rolkofferen we weg door de oeroude straatjes en verlaten het centro storico via de Porta Rudiae. Op het gemeentelijk parkeerterrein staat de witte Lancia trouw te wachten op haar baasjes. We gaan op weg naar onze laatste stop: Matera.  Onderweg wordt het flink mistig, en we komen steeds borden tegen dat je vanaf 15 november  sneeuwkettingen in de auto moet hebben. Dit in verband met de klimaatcrisis zeker.

Matera ligt in de regio Basilicata, en is bekend door de Sassi di Matera, grotwoningen die in de rotswand zijn uitgehouwen. Het is wederom een Unesco Werelderfgoed, en je kan er als toerist logeren in een grot. Vroeger waren die grotten primitief en spartaans, en de bewoning was uit nood geboren. Maar onze grotkamer in de Laconda San Martino is van alle gemakken voorzien. Een en ander kost wel wat, maar het uitzicht vanuit de voordeur is onbetaalbaar.

Het is vandaag 4 november en het is in Italië de Giornata dell'Unità Nazionale e delle Forze Armate. Hiermee herdenken ze het einde van de eerste wereldoorlog voor hun land. Er is de nodige plechtige kransenleggerij, maar verdere festiviteiten zijn er niet, het houdt een keer op na Halloween en Allerheiligen.